Veilig sportklimaat

Iedereen in Vlaanderen, van de occasionele beweger tot de absolute topsporter, verdient het om veilig te kunnen sporten. Daar zijn we als sportsector samen verantwoordelijk voor.  

Sport Vlaanderen schept in een coördinerende rol de voorwaarden om dit mogelijk te maken en indien nodig maatregelen te kunnen nemen. Sporters, sportclubs, sportfederaties, lokale besturen, beleidsmakers of private spelers: we hebben allemaal de plicht om inspanningen te doen om voor iedereen een veilige sportomgeving te creëren. 

Daarom kreeg het decreet dat zich richt op het welbevinden en de integriteit van elke sporter een grondige update. De Vlaamse Regering bekrachtigde op 15 maart 2024 het nieuwe decreet over het stimuleren van een veilig sportklimaat.

RedFed wil hier als gesubsidieerde sportfederatie graag aan meewerken. 

De definitie van veilig sporten steunt op drie pijlers van integriteit:

1. Fysieke integriteit: gaat over alles wat lichamelijk welbevinden bevordert of bedreigt. Belangrijke bouwstenen zijn onder meer sportmedsich onderzoek, blessurepreventie, dopingpreventie en verantwoord trainen. Bedreigingen zijn bijvoorbeeld overtraining en fysiek geweld.

2. Psychische integriteit: richt zich op het mentale welbevinden. Bouwstenen hierbij zijn motiverend coachen, het bieden van gelijke speelkansen en het leren omgaan met winst en verlies. Manipulatie, pesten of grensoverschrijdend gedrag zijn bedreigingen die deze integriteit ondermijnen.

3. Sociale integriteit: draait om respectvol omgaan met elkaar. Bouwstenen zijn gelijke kansen, inclusie en sociaal-maatschappelijk engegement, terwijl uitsluiting of discriminatie enkele mogelijke bedreigingen vormen.

Binnen RedFed is Wijnand Hubregsen de verantwoordelijke voor het veiligsportenbeleid.

Fysieke integriteit

Een belangrijke doelstelling van het Vlaamse sportbeleid is zoveel mogelijk mensen stimuleren om regelmatig en gezond te sporten. Onderzoek heeft immers uitgewezen dat meer bewegen en sporten ons fitter en gezonder maakt, en meer gezonde levensjaren en levenskwaliteit oplevert. Jammer genoeg neemt met het aantal sporters ook het aantal sportblessures toe. Om letsels te voorkomen en levenslang te kunnen blijven sporten, moeten de beoefenaars dus wel een aantal regels in acht nemen. Een zeer interessante website over gezondheid en gezond sporten is www.gezondsporten.be.

SPORTMEDISCH ONDErZOEK

Wil je te weten komen of een sportmedisch onderzoek raadzaam is, hoe vaak dat moet gebeuren en wat er onderzocht zal worden? Dan is www.sportkeuring.be iets voor jou! Dit online-instrument is ontwikkeld voor iedereen die sport of van plan is te sporten. Na het invullen kan je dit formulier desgewenst doorsturen naar een keuringsarts in je buurt.

  • Voor alle leden bevelen we aan om naar de huisdokter of sportarts te gaan als ze ergens last hebben.
  • Voor alle competitieve leden bevelen we aan om een jaarlijkse medische geschiktheidsonderzoek te laten doen.
  • Voor de leden van de Vlaamse Belofte Kern en de Nationale Eliten Kern wordt een jaarlijks medisch geschiktheidsonderzoek sterk aanbevolen

BLESSUREPREVENTIE - LEEFTIJDSGRENZEN

RedFed hanteert verschillende leeftijdsgroepen:

  • 3-6 jaar: zwemschool/lifesaving school: eerste vaardigheden (leren zwemmen en skills voor reddend zwemmen worden aangeleerd). 
  • 7-9 jaar: Vanaf 7 jaar kunnen leden deelnemen aan recreatieve evenementen met aangepaste afstanden en materialen.  
  • 10-14 jaar: vanaf 10 jaar kunnen leden aan competities deelnemen. In de eerste 5 jaar is dat met aangepaste afstanden en materialen. Recreatieve evenementen staan ook nog open voor deze leeftijdsgroep. 
  • 15-54 jaar: Vanaf 15 jaar worden de internationale reglementen als basis gebruikt voor de competitieve evenementen. Voor recreatieve evenementen kunnen afstanden, materialen en onderdelen aangepast worden. 
  • 55-99 jaar: Vanaf 55 schrappen ze Internationaal enkele events en hanteren ze andere afstanden.
  • Er is geen bovengrens wat betreft deelname aan activiteiten. We kunnen oudere atleten enkel aanraden om elk jaar naar een arts te gaan en te luisteren naar hun eigen lichaam. 

BLESSUREPREVENTIE - AANGEPASTE MATERIALEN EN AFSTANDEN

Om de ontwikkeling van de atleten te volgen worden er binnen het reglement aanpassingen voorzien aan gebruikte materialen en afstanden:

  • 3-6 jaar: zwemschool/lifesaving school: geen focus op afstanden, lichte materialen om op te duiken, aangepaste materialen om eerste reddingsacties, -technieken uit te voeren.
  • 7-9 jaar: Vanaf 7 jaar kunnen leden deelnemen aan recreatieve evenementen met aangepaste afstanden: 25-50m: poppen worden nog niet gebruikt, er zijn geen evenementen in zee .  
  • 10-14 jaar: vanaf 10 jaar kunnen leden aan competities deelnemen. In de eerste 5 jaar is dat met aangepaste afstanden 50-100m en materialen (lichtere pop, zwemvliezen van rubber, wetsuits toegestaan, kortere afstanden aan zee, nog geen surf ski,....). 
  • 15-54 jaar: Vanaf 15 jaar worden de internationale reglementen (ook qua materialen en afstanden) als basis gebruikt voor de competitieve evenementen. Voor recreatieve evenementen kunnen afstanden, materialen en onderdelen aangepast worden. Aangepaste materialen, zoals lichtere zwemvliezen (rubberen) mogen altijd indien het reglement dit toelaat. 
  • 55-99 jaar: Vanaf 55 schrappen ze Internationaal de 100m reddingscombiné en de 200m superlifesaver en hanteren ze andere afstanden voor het hinderniszwemmen en de openwater events. 

DOPINGPREVENTIE

Het internationale en Vlaamse antidopingbeleid is altijd een tweesporenbeleid geweest, dat gebaseerd is op enerzijds preventie en anderzijds het treffen van disciplinaire maatregelen tegen sporters en begeleiders die de antidopingwetgeving overtreden. De algemene principes rond preventie en disciplinaire sanctie vind je op de website www.dopingvrij.vlaanderen. Ook de lijst van verboden stoffen is beschikbaar.

Wada heeft een e-learning cursus rond anti-doping. We raden alle leden van de Vlaamse Belofte Kern en de Nationale Eliten Kern aan om deze te doorlopen. Er bestaat een Vlaamse versie die heel laagdrempelig ingevuld kan worden: https://adel.wada-ama.org/learn/course/413/play/1165:432/2-welkom-in-de-wereld-van-antidoping;lp=75

Psychische integriteit

Het Internationaal Centrum Ethiek in de Sport (ICES) en Gezond Sporten sloegen de handen in elkaar. Ze gaan samen verder ondereen nieuwe naam: Sportieq. Als kenniscentrum verenigen ze professionals om expertise uit te wisselen en zo samen elke sporter te informeren en te stimuleren. Ze ondersteunt, informeert en stimuleert als erkende partnerorganisatie binnen het sportbeleid de Vlaamse sportsector om actief te investeren in ethische waarden en normen die belangrijk zijn bij een kwaliteitsvolle sportbeoefening. Het thema ‘lichamelijke en seksuele integriteit’ met beleidsinstrumenten, een educatief pakket ‘Vlaggensysteem’ en vormingen blijft één van de thema's binnen Sportieq.  https://www.sportieq.be/ 

GREnsoverschrijdend gedrag in de sport

Wie luistert naar jou bij grensoverschrijdend gedrag? Waar kan je melden?

  • Als je een acute situatie van ernstig grensoverschrijdend gedrag wil melden:
    • Neem contact op met de politie, of consulteer de hulplijn 1712.
    • Je kan ook in alle vertrouwen terecht bij een arts of het Aanspreekpunt Integriteit (API) van je club of van de federatie.
    • LET OP! In een levensbedreigende situatie bel je de politie op het nummer 101 of voor dringende medische hulp het noodnummer 112.
  • Ook als je in het verleden grensoverschrijdend gedrag hebt meegemaakt, heeft het nog steeds zin om dit te melden. Ook al lijkt wat je meemaakte niet sterk genoeg of denk je dat het niets meer uithaalt, alle verhalen hoe klein of hoe ver in het verleden ook, hebben nut om gemeld te worden. Vele meldingen samen maken een sterk dossier.
    • Neem contact op met de politie, of consulteer de hulplijn 1712.
    • Je kan ook in alle vertrouwen terecht bij het Aanspreekpunt Integriteit (API) van je club of van de federatie.
  • Heb je nood aan een luisterend oor? Heb je iets gezien of meegemaakt, en weet je niet hoe je hiermee omgaat? Bij een vraag, verontrusting, vermoeden, vaststelling of onthulling van grensoverschrijdend gedrag kan je in vertrouwen terecht bij onderstaande kanalen:
    • Neem contact op met de hulplijn 1712. Ervaren hulpverleners staan je bij. Ze geven je informatie en advies of verwijzen je door naar verdere hulp. Je kan hen bellen, elke werkdag, van 9 tot 17 uur.
    • Kinderen en jongeren kunnen een luisterend oor vinden bij Awel. Je kan Awel elke dag telefonisch bereiken op het nummer 102 van 16 uur tot 22 uur, of chatten tussen 18 uur tot 22 uur, behalve op zon- en feestdagen. Je kan hen ook mailen of op het forum je vraag stellen.
    • Voor kinderen en jongeren is er ook de chatmogelijkheid www.nupraatikerover.be. Je kan anoniem chatten met een gespecialiseerde medewerker op maandag- en dinsdagavond van 18u30 tot 21u30 en op woensdag- en donderdagavond van 19u tot 22u.
    • Naast deze kanalen en openingsuren, kan je terecht bij Tele-Onthaal op het nummer 106, 24 uur op 24 uur, 7 dagen op 7 bereikbaar, of elke avond (en woensdagnamiddag al vanaf 15u) via chat.
    • Tenslotte kan je in alle vertrouwen terecht bij het Aanspreekpunt Integriteit (API) van de federatie of van jouw sportclub. Sport je in een andere context dan een sportclub, en maak je daar grensoverschrijdend gedrag mee, dan kan je terecht bij de verantwoordelijke van die desbetreffende sportorganisatie of jouw lokale sportdienst.
  • Ben je 18 of ouder, en wil je je ervaring met grensoverschrijdend gedrag in de sport (als kind of als volwassene) delen in het kader van onderzoek, dan kan je terecht bij VOICE. VOICE biedt de mogelijkheid om anoniem je getuigenis te brengen, zonder dat er verdere stappen gezet moeten worden. Tine Vertommen luistert naar jouw verhaal. Zo kan zij in het kader van haar onderzoek lessen trekken voor beter beleid en preventie in de sportsector. Je bereikt haar via het e-mailadres [email protected] of het telefoonnummer 0494 12 95 45.
  • Pedofiele gevoelens? Stop it Now! (www.stopitnow.be) wil preventieve hulp bieden aan mensen met pedofiele gevoelens en hun naasten. Maak je je zorgen over je eigen gevoelens of gedrag of maak je je zorgen over de gevoelens of het gedrag van iemand in je directe sociale omgeving? Bel Stop it Now! op het nummer 0800 200 (dinsdag 15u-19u, woensdag 9u30-12u30 & vrijdag 13u-16u) of neem contact op via e-mail [email protected]     1712

MENTAAL WELBEVINDEN

Hoe we ons voelen, bepaalt hoe we functioneren, presteren en of we plezier maken. Op elk niveau. Een veilig sportklimaat houdt daarom niet alleen rekening met het fysieke, maar ook met het mentaal welzijn van sporters, coaches en begeleiders.
  • Motiverend coachen:
    • Neem contact op met de politie, of consulteer de hulplijn 1712.
    • Je kan ook in alle vertrouwen terecht bij een arts of het Aanspreekpunt Integriteit (API) van je club of van de federatie.
    • LET OP! In een levensbedreigende situatie bel je de politie op het nummer 101 of voor dringende medische hulp het noodnummer 112.
  • Ook als je in het verleden grensoverschrijdend gedrag hebt meegema


Sociale integriteit

Het Internationaal Centrum Ethiek in de Sport (ICES – www.ethischsporten.be) ondersteunt, informeert en stimuleert als erkende partnerorganisatie binnen het sportbeleid de Vlaamse sportsector om actief te investeren in ethische waarden en normen die belangrijk zijn bij een kwaliteitsvolle sportbeoefening. ICES ondersteunt in de eerste plaats via koepelsportactoren het thema ‘lichamelijke en seksuele integriteit’ met beleidsinstrumenten, een educatief pakket ‘Vlaggensysteem’ en vormingen (www.sportmetgrenzen.be).

GREnsoverschrijdend gedrag in de sport

Wie luistert naar jou bij grensoverschrijdend gedrag? Waar kan je melden?

  • Als je een acute situatie van ernstig grensoverschrijdend gedrag wil melden:
    • Neem contact op met de politie, of consulteer de hulplijn 1712.